Үстеме шығындар есебі
Курсовая работа, 04 Апреля 2013, автор: пользователь скрыл имя
Описание работы
Үстеме шығыстарды бөлуді басқару шешімдерін қабылдау тұрғысынан қарастыратын болсақ, онда келесі негізгі мәселелер туындайды:
1. Өндірістің табыстылық бағасы мен әрбір өнімді өткізу деңгейі;
2. Компанияға қай өнім түрі көбірек пайда түсіреді;
Содержание работы
Кіріспе
1. Үстеме шығыстардың жалпы сипаттамасы және құрамы.
2. Үстеме шығыстардың есебі.
3. Үстеме шығыстарды бөліп тарату.
4. Үстеме шығыстарды басқару есебі.
Қорытынды.
Қолданылғын әдебиеттер тізімі.
Файлы: 1 файл
Устеме(3).docx
— 78.05 Кб (Скачать файл)
Үстеме шығыстарды бөліп таратудың алты коэффициентін қарастырамыз. Жалпы өндіріс көлемі 50 000 бірлік болғанда 3 000 бірлікке жұмсалатын үстеме шығыстарды бөліп тарату. Бұл партияға материалдық шығндар 5 000 мың тг., еңбек шығындары 6 000 мың тг., (1 сағ.-2000 тг.), машина сағат – 500.
Өндірілген өнім көлемінің коэффиценті |
Үстеме шығыстар/жалпы өнім көлемі |
150 000/50 000 |
3 |
Жұмыс сағатының коэффиценті |
Үстеме шығыстар/жалпы жұмыс сағаты |
150 000/75 000 |
2 |
Машина-сағат коэффициенті |
Үстеме шығыстар/жалпы машина-сағат саны |
150 000/50 000 |
3 |
Бастапқы шығындар проценті |
Үстеме шығыстар/бастапқы шығындар сомасы*100% |
150 000/250 000* 100% |
60% |
Материалдық шығындар проценті |
Үстеме шығыстар/материалдық шығындар*100% |
150 000/100 000* 100% |
150% |
Еңбекақы шығындарының проценті |
Үстеме шығыстар/еңбек шығындары*100% |
150 000/150 000* 100% |
100% |
3 000 бірлікке келетін
партия шығыстарын берілген
Коэффициенттер негізінде үстеме шығыстарды бөлу | ||||||
Шығару көлемі |
Жұмыс сағат |
Машина сағат |
Бастапқы шығындар |
Материалдар |
Еңбек | |
Материалдар |
5 000 |
5 000 |
5 000 |
5 000 |
5 000 |
5 000 |
Еңбек |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
Бастапқы шығыстар |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
Үстеме шығыстар |
9 000 |
6 000 |
1 500 |
6 600 |
7 500 |
6 000 |
Барлық шығыстар |
20 000 |
17 000 |
12 500 |
17 600 |
18 500 |
17 000 |
Жұмыс -сағат |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
Машина- сағат |
500 |
500 |
500 |
500 |
500 |
500 |
Өнім көлемі |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
3 000 |
Өндіріс көлемінің коэффициентін кәсіпорын бір өнім түрін немесе бірнеше өнім тобын өндіргенде қолданады.
Жұмыс-сағат пен машина-сағат коэффициенті үстеме шығыстар мен уақыт арасындағы байланыста көрсетіледі. Егер кәсіпорында адам еңбегі көп қолданылатын болса, жұмыс-сағат коэффициентін, ал автоматтандырылған технология қолданылатын болса, машина-сағат коэффициентін пайдалану ыңғайлы болып табылады.
Шығындар пайызы – алғашқы, материалдық және еңбек шығындарының пайызы – бұл шығыстар үстеме шығыстармен тәуелді болғанда қолданылады.
Коэффициенттерді анықтаудың схемасы төмендегідей:
- Шығару көлемінің деңгейі анықталады.
- Бөлімшелер бойынша бюджет дайындалады. Өндірістік және қызмет көрсету бөлімшелері бойынша үстеме шығыстардың бюджеті жасалады.
- Әр бөлімшеге үстеме шығыстарды тарату анықталады.
- Үстеме шығыстарды бөліп тарату базасы анықталады.
- Коэффициенттер есептеледі.
- Үстеме шығыстар бөлінеді.
- Қызмет көрсетуші бөлімшелердің үстеме шығыстары өндірістік бөлімше шығыстарына бөліп таратылады.
Қызмет көрсетуші
- Тікелей әдіс;
- Қадамдық әдіс;
- Қайта бөлу әдісі;
- Теңдіктер жүйесі әдісі;
Бөліп тарату мысалы: Компания 4 бөлімшеден тұрады. Оның екеуі өндірістік – Х, У, екеуі қызмет көрсету – А және В бөлімшелері. Осы бөлімшелер арасындағы қарым қатынас келесідей болады.
Бөліп тарату базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
А бөлімшесі |
0 % |
20% |
50% |
30% |
100% |
В бөлімшесі |
50% |
0% |
10% |
40% |
100% |
А және В бөлімшелерінде 10 000 теңге үстеме шығыстарын Х, У бөлімшелері арасында әр түрлі әдістер арқылы бөліп таратуды қарастырамыз.
1.Тікелей бөлу
әдісі – бұл әдіс өзара қызмет
көрсетуші бөлімшелердің
Бөліп тарату базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
А бөлімшесі |
0 |
0 |
50% |
30% |
80% |
В бөлімшесі |
0 |
0 |
10% |
40% |
50% |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
Шығындар |
10 000 |
10 000 |
0 |
0 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-10 000 |
0 |
6 250 |
3 750 |
0 |
В бөлімшесі |
0 |
-10 000 |
2 000 |
8 000 |
0 |
Бөліп тарату нәтижесі |
0 |
0 |
8 250 |
2.Қадамдық әдіс – бұл әдіс бойынша шығындар
сомасы басым бөлімшенің
Бірінші нұсқа.
Бөліп тарату базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
А бөлімшесі |
0% |
20% |
50% |
30% |
100% |
В бөлімшесі |
0% |
0% |
20% |
80% |
100% |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
Шығындар |
10 000 |
10 000 |
0 |
0 |
20 000 |
Қадам 1 |
|||||
А бөлімшесі |
-10 000 |
2 000 |
5 000 |
3 000 |
0 |
0 |
12 000 |
5 000 |
3 000 |
20 000 | |
Қадам 2 |
|||||
В бөлімшесі |
0 |
-12 000 |
2 400 |
9 600 |
0 |
Бөліп тарату нәтижесі |
0 |
0 |
7 400 |
12 600 |
20 000 |
Екінші нұсқа.
Бөліп тарату базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
В бөлімшесі |
50% |
0% |
10% |
40% |
100% |
А бөлімшесі |
0% |
0% |
62,5% |
37,5% |
100% |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
Шығындар |
10 000 |
10 000 |
0 |
0 |
20 000 |
Қадам 1 |
|||||
В бөлімшесі |
5 000 |
-10 000 |
1 000 |
4 000 |
0 |
15 000 |
0 |
1 000 |
4 000 |
20 000 | |
Қадам 2 |
|||||
А бөлімшесі |
-15 000 |
0 |
9 375 |
5 625 |
0 |
Бөліп тарату нәтижесі |
0 |
0 |
10 375 |
9 625 |
20 000 |
3.Қайта бөлу әдісі -
әр қызмет көрсетуші
Бөліп тарату базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
А бөлімшесі |
0 % |
20% |
50% |
30% |
100% |
В бөлімшесі |
50% |
0% |
10% |
40% |
100% |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
1-бөлу |
|||||
Шығындар |
10 000 |
10 000 |
0 |
0 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-10 000 |
2 000 |
5 000 |
3 000 |
0 |
В бөлімшесі |
5 000 |
-10 000 |
1 000 |
4 000 |
0 |
5 000 |
2 000 |
6 000 |
7 000 |
20 000 | |
2-бөлу |
|||||
Шығындар |
5 000 |
2 000 |
6 000 |
7 000 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-5 000 |
1 000 |
2 500 |
1 500 |
0 |
В бөлімшесі |
1 000 |
-2 000 |
200 |
800 |
0 |
1000 |
1 000 |
8 700 |
9 300 |
20 000 | |
3-бөлу |
|||||
Шығындар |
1 000 |
1 000 |
8 700 |
9 300 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-1 000 |
200 |
500 |
300 |
0 |
В бөлімшесі |
500 |
-1 000 |
100 |
400 |
0 |
500 |
200 |
9 300 |
10 000 |
20 000 | |
4-бөлу |
|||||
Шығындар |
500 |
200 |
9 300 |
10 000 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-500 |
100 |
250 |
150 |
0 |
В бөлімшесі |
100 |
-200 |
20 |
80 |
0 |
100 |
100 |
9 570 |
10 230 |
20 000 | |
5-бөлу |
|||||
Шығындар |
100 |
100 |
9 750 |
10 230 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-100 |
20 |
50 |
30 |
0 |
В бөлімшесі |
50 |
-100 |
10 |
40 |
0 |
50 |
20 |
9 630 |
10 300 |
20 000 | |
6-бөлу |
|||||
Шығындар |
50 |
20 |
9 630 |
10 300 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-50 |
10 |
25 |
15 |
0 |
В бөлімшесі |
10 |
-20 |
2 |
8 |
0 |
10 |
10 |
9 657 |
10 323 |
20 000 | |
7-бөлу |
|||||
Шығындар |
10 |
10 |
9 657 |
10 323 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-10 |
2 |
5 |
3 |
0 |
В бөлімшесі |
5 |
-10 |
1 |
4 |
0 |
5 |
2 |
9 663 |
10 330 |
20 000 | |
8-бөлу |
|||||
Шығындар |
5 |
2 |
9 663 |
10 330 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-5 |
1 |
2,5 |
1,5 |
0 |
В бөлімшесі |
1 |
-2 |
0,2 |
0,8 |
0 |
1,00 |
1,00 |
9 666 |
10 332 |
20 000 | |
9-бөлу |
|||||
Шығындар |
1 |
1 |
9 666 |
10 332 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-1 |
0,2 |
0,5 |
0,3 |
0 |
В бөлімшесі |
0,5 |
-1 |
0,1 |
0,4 |
0 |
0,50 |
0,20 |
9 666 |
10 333 |
20 000 | |
10-бөлу |
|||||
Шығындар |
0,50 |
0,20 |
9 666 |
10 333 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-0,5 |
0,1 |
0,25 |
0,15 |
0 |
В бөлімшесі |
0,1 |
-0,2 |
0,02 |
0,08 |
0 |
Бөліп тарату нәтижесі |
0 |
0 |
9 667 |
10 333 |
20 000 |
4.Теңдіктер жүйесі
әдісі-бұнда тұтыну бағамы
Бөлу базасы |
А |
В |
Х |
У |
Барлығы |
А бөлімшесі |
0% |
20% |
50% |
30% |
100% |
В бөлімшесі |
50% |
0% |
10% |
40% |
100% |
Бұған сәйкес теңдіктер жүйесі келесідей болады:
А=10 000+0,5В
В=10 000+0,2А
В= 10 000+0,2 (10 000+0,5В)=10 000+2 000+0,1В=12 000+0,1В
В=12 000/(1-0,1)=12 000/0,9=13 333
А=10 000+0,5*13 333=16 667.
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
Бөлуге |
16 667 |
13 333 |
30 000 | ||
Шығындар |
10 000 |
10 000 |
0 |
0 |
20 000 |
А бөлімшесі |
-16 667 |
3 333,3 |
8 333,25 |
4 999,95 |
0 |
В бөлімшесі |
6 666,5 |
-13,333 |
1 333,30 |
5 333,20 |
0 |
Бөліп тарату нәтижесі |
0 |
0 |
9 667 |
10 333 |
20 000 |
Үстеме шығыстарды бөліп тарату әдістерін салыстыру
А |
В |
Х |
У |
Барлығы | |
Тікелей әдіс |
0 |
0 |
8 250 |
11 750 |
20 000 |
Қадамдық әдіс |
|||||
Бірінші нұсқа |
0 |
0 |
7 400 |
12 600 |
20 000 |
Екінші нұсқа |
0 |
0 |
10 375 |
9 625 |
20 000 |
Қайта бөлу әдісі |
0 |
0 |
9 667 |
10 333 |
20 000 |
Теңдіктер жүйесі әдісі |
0 |
0 |
9 667 |
10 333 |
20 000 |