Комплекстік қосылыстар

СӨЖ  

 

 

Тақырыбы:Комплексті қосылыстар және олардың биологиялық маңызы.

 

 

 

                                                   Орындаған:Габдулина А.М.

108 ОМ

                                    Тексерген:Тулегенова Ж.М. 

 

Қарағанды 2009

 

 

                                                                                    

 

Қарағанды Мемлекеттік  Медицина Университеті 

• Комплексті қосылыстар деп кристалдық күйде де,еріген кезде де құрамында бірнеше лиганд тобымен байланысқан орталық атомнан тұратын,комплексті ион деп аталатын құрылым түзетін күрделі химиялық қосылыстарды айтады.Комплексті қосылыстарды алғаш рет А.Вернер 1893 жылы зерттеді.

Координациялық 

теория қағидалары

 

Атомдардың

 валенттілігі

реакцияларда 

өзгереді

 

Негізгі 

валенттіліктер

 қанығуы 1-ретті

қосылыстар түзеді

 

Қосымша

 валенттіліктердің

 қаныңуы жоңары

 ретті қосылыстар

 түзеді

Сыртқы 

координациялық 

сфера

 

Ішкі

 координациялық

 сфера

 

Компллексті

қосылыстар

 бөлінеді

• Ішкі координациялық сфера дегеніміз комплексті ионның өзі,ол комплекс түзуші-орталық атомнан және оның маңайында орналасқан лиганд топтарынан тұрады.Олар молекула не ион болу мүмкін,H²O,NH³,Cl,Br,F,J,CN тағы басқалардан тұрады.
• Орталық атомды қоршаған лигандалар саны координациялық сан деп аталады.
• Комплекс түзуші ретінде негізінен ең қабілетті d-элементтер,лантаноидтар,актиноидтар алынады.
• Комплекс ионның заряды комплекс түзуші мен лигандалар зарядтарының алгебралық қосындысына тең.

Комплексті қосылыстың  диссоциациясы өтетін сатысы

 

Маңыздылығы

 

1-ші сатысы

 

Электролит катион мен  анионға ыдырайды.

 

2-ші сатысы

 

Комплексті ион әлсіз  электролит сияқты диссоциаланады.

Комплексті

 қосылыстардың

қасиеті

 

дентаттық

 

полиденттатты

Комплексті

қосылыстардың

жіктелуі

 

 

Монодентатты 

молекулалардың

лигандаларынан

тұратын

комплекстер

 

Ионды лигандалары

бар комплекстер

 

Полидентатты

 лигандалары бар

 циклді комплексті

қосылыстар

• Изомерия деп құрамы және молекулалық массасы бірдей,ал молекула құрылысы,химиялық және физикаллық қасиеттері әр түрлі қосылыстар болатын құбылысты айтады.

 

Изомерия

түрлері

 

Геометриялық

 

Кординациялық

 

Ионизациялық

 

Гидраттық

 

Оптикалық

 

 

 

Тұзға реагентті

 қосу арқылы

 

 Комплексті қосылыс және

реагент арасындағы

алмасу кезінде түседі

 

Комплексті қосылыстардың

алынуы

 

•    Қорыта келгенде, ішкікомплексті қосылыстар аналитикалық химияда маңызы зор.

 

• Ішкікомплекстердің адам ағзасының тіршілігі үшін аса маңыздысы гемоглобиннің күрделі молекулалары.Оның қызметі алдында айтылғандай,екіатомды оттекті өкпеден ұлпаларға жеткізу.Гемоглобин өзінің құрамында простетикалық топтардан тұрады.Онда комплекстүзуші ролін темір металы атқарса,ал лигандалар ретінде пиррол сақиналары болады.

Назар

аударғандарыңызға

рахмет!