Казақстан республикасының сыртқы саясаты

Біз барлық мемлекеттермен, соның ішінде, мұсылман мемлекеттерімен, Батыс мемлекеттерімен демократия принциптерінің негізінде тең құқылы әріптестер ретінде ынтымақтастық жасайтын боламыз», - деп атап көрсетті   /32, 3-б/.

Экономикалық байланыстардың дамуында ерекше рөл атқарған маңызды  фактор мұнай өнеркәсібі болды. Сол  сапарында американдық Шеврон компаниясымен «Теңіз-Шевройл» бірлескен кәсіпорнын құру туралы шартқа қол қойылды. 1993 жылы Теңіз кен орнын игеруге кіріскен американдық компанияның 1997 жылғы табысы 80 миллион доллардан асты. Нәтижесінде Қазақстанға «Мобил», «Амоко», «Экссон» сияқты американдық компаниялардың инвестиция ағымы келе бастады.

 

       Елбасы Н. Назарбаевтың  АҚШ-қа жасаған 1994 жылғы 13-19 ақпандағы екінші сапары ерекше орын алды. Ақпанның 14-інде 1994 жылы АҚШ Президенті Билл Клинтон Қазақстан Президенті Н.Назарбаевпен кездесті. Келіссөз аяқталғаннан кейін, екі елдің басшылары «Демократиялық серіктестік туралы хартияға» қол қойды. Н. Назарбаев Б. Клинтонға Қазақстанның ядролық қаруды таратпау туралы шартқа ядросыз мемлекет ретінде қосылатыны туралы бекіту грамотасын тапсырды.

Бұдан кейін болған баспасөз конференциясында Американ әкімшілігінің  басшысы былай деп мәлімдеді: «Бұл менің Қазақстан Президентімен  тұңғыш кездесуім еді, бірақ ол өте  жақсы өтті. Екі ел ынтымақтастығының  ең маңызды жақтарының бірі ядролық  қарудың таратылуына жол бермеу жолында олар қолданып жатқан күш-жігер. Тәуелсіздіктің екі жылы ішінде Қазақстан қару-жараққа бақылау қою және «Қьірғи-қабақ соғыстың» ең қауіпті мұрасын жою жөнінде өзіне қабылдаған халықаралық міндеттемелерді орындауда өзінің жетекші рөлін көрсетіп берді».

АҚШ Президенті екі ел арасындағы серіктестікті нығайту  және Қазақстанның жүргізіп жатқан реформаларына  қолдау көрсету мақсатында Құрама Штаттар  Қазақстанда 1993 жылғы 91 млн. доллармен  салыстырғанда, 1994 жылы 311 млн. доллар беретінін жариялады. Бұдан басқа АҚШ 1994-95 жылдарда ядролық қару-жарақты бөлшектеуге көмектесу үшін Қазақстанға тағы да 85 млн. доллар беруге әзір. «Біз, сондай-ақ, екі ел арасындағы сауданы дамытуға және инвестицияларға жәрдемдесуге уағдаластық», - деп хабарлады Билл Клинтон.

Елбасы Н. Назарбаев  өз сөзінде: «Президент Б. Клинтон және Мен Қазақстан Америка қатынастарының даму серпінін жоғары бағалаймыз. Біздің мемлекеттерімізде әртүрлі салаларда  өзара іс-қимылды одан әрі кеңейтіп, тереңдету үшін жақсы келешек бар деген бірауызды пікірде болдық.

Біз қол қойған Демократиялық  серіктестік туралы хартия біздің қатынастарымызда сапалық тұрғыдан жаңа кезеңді білдіреді. Ол барынша ауқымды да ұзақ мерзімді сипатқа ие болуда. Бұл құжат саясат, экономика, әскери ынтымақтастық, ғылым мен техника, экология, денсаулық сақтау және басқа салалар сияқты бағыттарды қамтуда.

Хартияда айтылған АҚШ  тарапынан қауіпсіздік кепілдігі, сондай-ақ, НАТО қабылдаған «Бейбітшілік үшін серіктестік» бағдарламасы шеңберінде көпжақты ынтымақтастыққа қатысу Қазақстан болашақта егеменді мемлекет болады деген сенімімізді нығайта түседі» деді.

 

 

Қазақстан Республикасы мен Америка   Құрама Штаттарының  арасындағы демократиялық серіктестік  туралы ХАРТИЯ

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары, 1992 жылғы 19 мамырда Қазақстан Реслубликасының Президенті мен Америка Құрама Штаттарының Президенті қол қойған Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттарының арасында қатынастар туралы декларациясының ережелерін бірлесіп дамыта отырып:

- өздерінің қатынастарын  даму үстіндегі, тең құқықты және демократиялық серіктестік принциптерінде құру ниеттері туралы мәлімдеді.

 

 

I бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары егемен тәуелсіз Қазақстанның пайда болуымен ұзақ мерзімді және өзара пайдалы дәнекерлерді нығайту мүмкіндігін қолдайды.

 

 

 

                                              II бап

Қазақстан Республикасы мен АҚШ түрлі бағыттарда бұдан  да тығыз екіжақты қатынастарды дамытуға ұмтылуда. Осы мақсатпен екі ел саясатта, экономикада, мәдениетте, білімде, экологияда, ғылым мен технологияда, денсаулық сақтау және басқа салалардағы қарым-қатынастарды күшейтеді.

 

 

III бап

Америка Құрама Штаттары Қазақстан Республикасының қауіпсіздігі, тәуелсіздігі, егемендігі, аумақтық тұтастығы  мен демократиялық дамуы аса маңызды игіліктер болып табылатынын мойындайды.

 

 

IV бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары, сонымен  бірге, барлық халықтармен Біріккен Ұлттар Ұйымы меи Еуропадағы Қауіпсіздік  пен ынтымақтастық жөніндегі  кеңестің принциптеріне сәйкес, қауіпсіздік пен ынтымақтастықты нығайтудағы өздерінің мүдделілігін қуаттайды.

 

 

V бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары олардың  қорғаныс ынтымақтастығын, оқытып үйрету, әскери қызметшілер алмасу, жоғары деңгейдегі әскери консультациялар және толық көлемдегі қорғаныс пен әскери байланыстар салаларында шоғырландыруды көздейді.

 

 

VI бап

 

  Америка Құрама Штаттары егер Қазақстан Республикасы агрессияның немесе ядролық қару қолданылған агрессия қатерінің құрбаны болса, Қазақстан Республикасына дереу Біріккен Ұлттар ұйымы қауіпсіздік кеңесінің әрекетін шақырудағы өзінің міндеттемесін қуаттайды.

 

 

Рефераты FreePapers.ru

Войти Поиск Новые работы Задать вопрос

Главная / История

Қазақстан сыртқы саясатындағы негізгі даму бағыттары, экономикалық байланыстары

Дата добавления: 22 Февраля 2013 в 08:29 
Автор работы: z***************@mail.ru 
Тип работы: дипломная работа

Скачать (89.18 Кб)

Работа состоит из  1 файл

Скачать документ  Открыть документ 

Баданов.Бауыржан.Болатбекулы.Тх-41тобы..doc

 

  —  355.00 Кб

Америка Құрама Штаттары Қазақстан Республикасының СШҚ  Туралы шартты және ЯҚТШ-ты орындауына және топ энергиясы жөніндегі  халықаралық агенттіктің Қазақстандағы  ядролық қоңдырғылар мен материалдарға  толық ауқымдағы кепілдіктерін  орнатуда жәрдем көрсетуге өзінің бел байлағандығын қуаттайды.

 

 

VIII бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары континентаралық  баллистикалық ракеталардың шахталық ұшыру қондырғыларын, апатты жағдайлардың салдарын жоюға және ядролық қарудың таралуына жол бермеуге қатысты келісімге зор маңыз береді. Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттар орналасқан ядролық қаруды экологиялық қауіпсіз және сенімді бөлшектеуде, сезімтал технологиялар мен материалдарды экспортқа шығаруға бақылау жасау қорғаныс конверсиясы саласында және басқа да өзара келісілген салаларда ынтымақтасуды жалғастыру ниеттерін қуаттайды.

 

 

IX бап

Қазақстаи Республикасы мен Америка Құрама Штаттары Қазақстан  Республикасының аумағында орналасқан ядролық оқтұмсықтардан алынатын жоғары байытылған уранның бағасынан оның әділ өтемақы алуға тиіс екендігін және осы мақсатқа қол жеткізу үшін олардың бір-бірімен және басқа да мүдделі жақтармен ынтымақтасатығын қуаттайды.

 

 

X бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары олардың  ғылыми және технологиялық қоғамдастықтары арасындағы ынтымақтастықты нығайтуды көздейді.

 

 

XI бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары Қазақстандағы  денсаулық сақтау мен экологияның әсіресе, Арал теңізінің аймағындағы шиеленіскен проблемаларын шешуде және суды реттеу жөніндегі аймақтық күш-жігерлерді нығайту ынтымақтастығын жалғастыруды көздейді. Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың кеңестік бағдарламасы келтірген зиянның ауқымын зерттеу жұмысын жүрізуде ынтымақтасады.

 

 

XII бап

Қазақстан Республикасы ауқымды жекешелендіру, нарықтық реформалар және макроэкономикалық тұрақтылық жолын ұстанады. Америка Құрама Штаттары Қазақстан Республикасының осы  бағыттағы іс-әрекеттеріне өзінің екі жақты, сондай-ақ, көпжақты негізде қаржылық және басқа да қолдау көрсететін ниетін қуаттайды.

 

 

XIII бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары инвестицияларды, жаңа технологияларды және интеллектілік  меншік құқығын қорғау сияқты мәселелерді  назарға ала отырып, екі ел азаматтары мен компаниялары арасындағы ұзақ мерзімді сауда және инвестициялық байланыстардың дамуы үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету мақсатында бірлесіп жұмыс істейді.

 

 

XIV бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары парламенттік халықаралық қылмыстық актілерге, атап айтқанда, есірткімен жасырын айналысу, терроризм және азаматтық авиацияның қауіпсіздігіне қарсы бағытталған іс қимылдарға қарсы күресте өздерінің тығыз ынтымақтастық жасау ниеттерін қуаттайды.

 

 

ХV бап

Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары Қазақстан Реслубликасының облыстары, аудандары мен қалалары және Америка Құрама Штаттарының штаттары, графтықтары мен қалалары арасындағы ынтымақтастыққа жәрдемдесетін болады.

Вашингтон қаласында 1994 жылғы ақпанның 14-інде екі дана етіп, әрқайсысы қазақ және ағылшын тілдерінде жасалды.

Президент Назарбаевтың содан кейінгі кезекті, яғни, 1997 жылғы 17-23 қараша аралығында өткен ресми  сапар шеңберінде АҚШ-тың сол  кездегі Президенті Билл Клинтонмен және Вице президенті Альберт Гормен, сондай-ақ, АҚШ әкімшілігінің бірқатар лауазымды тұлғаларымен өткен кездесулер барысында Каспий маңындағы мұнай-газ кен орындарын пайдалану жөніндегі келісімге, Қазақстан мен АҚШ арасында экономикалық әріптестік іс қимыл бағдарламасына және басқа да бірқатар маңызды деген құжаттарға қол қойылды. Нақ осы сапар барысында АҚШ-тың бұрынғы Президенті Билл Клинтон әлем алдында Қазақстанды АҚШ-тың Орталық Азиядағы стратегиялық әріптесі деп жариялады.

19 қарашада қол қойылған  құжаттар:

- ҚР мен АҚШ арасындағы Ядролық энергияны бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ынтымақтастық туралы келісім.

- ҚР-ның Ғылым министрлігі  Ғылым академиясы мен АҚШ-тың  Энергетика министрлігі арасындағы  ғылыми-зерттеу және конструкторлық  әзірлемелер бағдарламалары және технологиялар алмасу жөніндегі бағдарламалар туралы қосымша келісім.

- ҚР-ның Ғылым министрлігі  Ғылым академиясы мен АҚШ-тың  Энергетика министрлігі арасындағы  БН 350 реакторының ядролық материалдарын  ұзақ мерзімді орналастыруға  қатысты атқару шарты.

- ҚР-ның Ғылым министрлігі  Ғылым академиясы мен АҚШ-тың  Қорғаныс министрлігі арасындағы  Ядролық сынақтарды бақылау жөнінде  Қазақстанда сейсмикалық стансалар  орнату және пайдалану туралы  келісім.

-  ҚР-ның Қорғаныс  министрлігі мен АҚШ-тың Қорғаныс  министрлігі арасындағы жаппай қырып-жоятын қаруды таратуға қарсы күрес жөніндегі ынтымақтастық саласындағы келісім.

- Қазақстан Республикасының  Үкіметі мен Америка Құрама  Штаттарының Үкіметі арасындағы  жаппай қырып-жоятын қаруды таратуға  қарсы күрес жөніндегі ынтымақтастық саласындағы келісім.

- Қазақстан Республикасының  Үкіметі мен Америка Құрама  Штаттарының Үкіметі арасындағы  осы елдердің кеден қызметтерінің  ынтымақтастығы мен өзара көмегі  туралы келісім.

-  Президент Н. Назарбаев  пен АҚШ-тың Вице-президенті А.  Гор «Қазақстан Американ бірлескен комиссиясының қорытынды баяндамасына» және «Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттарының экономикалық әріптестігі жөніндегі іс-әрекет бағдарламасына» қол қойды.

- Елбасы ғасыр келісім-шарты  деп атаған құжат жұрт назарын ерекше аударды. Қарашығанақ өнімін бөлу жөніндегі америкалық Тексако мұнай өнеркәсібі компамиясы мен Лукойл, Аджип және Бритиш газ секілді үш халықаралық компаниялармен келісім-шартқа қол қойылды.

АҚШ-тың Қорғаныс министрі мен Қазақстанның Қорғаныс министрі М. Алтынбаев қорғаныс саласындағы құжатқа қол қойды. Онда Қазақстан әскерлерін оқыту, ағылшын тілін игерулеріне мүмкіндік жасау, әсіресе, сержанттар құрамының шеберлігін жетілдіру Қазақстандағы әскери шахталарды жабудың екінші кезеңін жүзеге асыру секілді іргелі мәселелер қамтылған. Президент Назарбаевтың АҚШ-қа жасаған 1999 жылғы 17-21 желтоқсандағы үшінші сапары кезінде Қазақстан Республикасы мен АҚШ үкіметтері арасындағы Өзара түсіністік туралы меморандумға, консулдық мәселелер жөніндегі ынтымақтастық және басқа да келісімдерге қол қойылды. Осы сапар кезінде Сайлау жүйелерінің халықаралық қоры демократияны алға бастырудағы сүбелі үлесі үшін Н. Назарбаевқа арнайы дипломын табыс етті.

20 желтоқсанда өткен  Қазақстан-Америка бірлескен комиссиясының  алтыншы отырысында өзара экономикалық қарым-қатынас, жаппай қырып-жою қаруларын таратпау шаруашылық дауды шешу, салық саясаты, шағын және орташа бизнесті дамыту мәселелері күн тәртібіндегі басты тақырыпқа айналды. Оған қоса, мұнай мен газға, энергия секторына қатысты мәселелер қаралды.

Қорытынды мазмұндамада былай көрсетілді:

1.  Қазақстан мен  АҚШ-тың басшылары жаңа ғасыр  табалдырығында екі ел арасындағы  серіктестікке жаңа серпін берудің  маңыздылығын атап көрсетеді.

2. АҚШ мемлекеті Қазақстанның  әлеуетін тани отырып, оған демократиялық, экономикалық өркендеу барысында өзінің қолдауын көрсететін болады.

3. Қазақстан мен АҚШ  жаңа ғасырда аймақтық, сондай-ақ, ғаламдық негізде тұрақтылықты  қамтамасыз ету мақсатында ынтымақтастық  үшін барлық мүмкіндіктерді пайдалануға ұмтылады.

АҚШ Президенті Дж. Буш  пен Қазақстан Бірлескен мәлімдемесінде былай көрсетілді.