Өнеркәсіп нысанындағы АҚ және ТЖ құрылымы мен қызметі

Қазақстан Республикасы Ғылым  және Білім Министрлігі

әл-Фараби атындағы Қазақ  Ұлттық Университеті

 

 

Факультет: Гео-я және таб.пайдал-у

Кафедра:Жерге орн-у,кадастр,гео-я

 

 

 

                          СӨЖ

Тақырыбы:Өнеркәсіп нысанындағы  АҚ және ТЖ құрылымы мен қызметі.Бейбіт және соғыс уақытындағы ТЖ-дағы өнеркәсіптік объектілер жұмысының тұрақтылығы.

 

 

 

                                                                          Орындаған: Алдаберген Ұ.Р

Тексерген: Абдибаттаева.М.М

 

 

Алматы 2013

Жоспар

1.Кіріспе........................................................................................................3

2.Өнеркәсіп нысанындағы   АҚ құрылымы мен қызметі..........................4

3. АҚ  жүйесінің мақсаттары.......................................................................5

3. АҚ  жүйесінің басқару ұйымдары мен құрылымы...............................7

4.Өнеркәсіп нысанындағы ТЖ құрылымы мен қызметі..........................9

5.Қорытынды..............................................................................................10

6. Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................11

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                Кіріспе

Қарулы күштерді әлсірету үшін әр соғысушы жақ екінші жақтың ту сыртына соққы беру мақсат етеді. Мұндай соққы беру мүмкіндігі 1914-1918 жылдары ұшақтардың пайда болуына  байланысты, әуеден бақылау мүмкіндігі туды. Сөйтіп қалаларға, қорғаныс шебінен  тыс тылдарға әуеден соққы беріле бастады. Ал мұның өзі осы қалалардың ауадан шабуылына қарсы тұра алатындай  дәрежеде болуын талап етті. Бұл  жағдай әуе шабуылына қарсы қарсы  тұратын әскери күштермен қатар, қираған өндіріс орындарын, тұрғын үйлерді қайта қалпына келтіруге  халықтың өзін көтеру қажеттілігі туындады.

Сөйтіп әуе шабуылынан қорғау үшін 1920 жылы жергілікті әуе  шабуылынан қорғану жүйесі құрылды.

Кеңес одағында ХӘҚЖ 1961 жылы Азаматтық қорғаныс (АҚ) – деп  аталына бастады. Кеңес өкіметі 1925-1932 жылдары осы Азаматтық қорғаныс жүйесін одан әрі нығайту мақсатында бірнеше қаулылар қабылдады. Осы  ХӘҚЖ – не төмендегідей міндеттер  жүктелді:

• әуе шабуылы туралы халыққа ескерту және қауіптің өткендігін хабарлау;
• әуе шабуылының зардаптарын жою;
• бомбадан не газдан, улағыш заттардан (УЗ) паналау орындарын дайындау;
• зардап шеккен жан-жануарларға көмек көрсету;
• қауіп төнген аудандарға қоғамдық тәртіпті сақтау шараларын жүргізу;
• ХӘҚЖ үшін арнайы мамандар дайындау жұмысын жүргізу.

Арнайы курстарда, қоғамдық қорғану ұйымдарында оқытуды  ұйымдастыру.

   Ұлы Отан соғысы  жылдарында бұл істерге жоғары  маңыз беріліп, бұл күштер халықты  қорғауда, шабуыл зардаптарын жоюда  үлкен жұмыстар атқарды.Ұлы Отан  соғысы аяқталғаннан кейін де  бұл қызмет одан ары қарай  жалғастырып жетілдіре берілді.

    Бұл күндері  оларға жаңа міндеттер жүктелінген,  құрылымы өзгерген. Халықты әуе  шабуылынан, атом бомбасының қолдануынан,  химиялық, бактериологиялық қарулардан  қорғануға дайындау жұмыстары  жүктелді. Бұл жұмысты басқаруды  ұйымдастыру министрліктерге, облыстық, қалалық және аудандық әкімшіліктерге  жүктелген.

                  Азаматтық қорғаныс жүйесінің мақсаттары

 

Азаматтық қорғаныстың мақсаттары:

• әр қоғамдағы ең басты және бағалысы – адам. Сондықтан барлық қорғану шараларында адамдардың кауіпсіздігін ескерту – негізгі мақсат. Адамды қорғай білу – мемлекет үшін маңызды. Сондықтан халықты қорғау адамның өмірін сақтап қалу, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету азаматтық қорғаныс жүйесінің негізгі жұмысы.
• халықтың еңбегімен жасалған барлық байлықты сақтап қалу. АҚ ережелерінде олар сенімді түрде қорғалуы қажет деп көрсетілген.

Азаматтық қорғаныс міндеттері:

• халықты жаппай қыру құралдарының(ядролық, химиялық, бактериялық) зардаптарынан сақтап қалу;
• төтенше жағдайда өндіріс орындарының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету;
• зардапқа ұшыраған адамдарды құтқару және қалпына келтіру жұмыстарын жеделдетіп жүргізу;
• апат болған, қираған жерлерде барлау жұмыстарын жүргізу;
• зардап шеккен адамдарды іздестіру, құтқару, оларға қажетті көмек көрсету;
• төтенше жағдайда шыққан өртпен күресу, олардың өршуіне жол бермеу;
• өндірістік орындардағы апаттық көрші тұрғын объектіге зиянын келтірмеуін көздеу және қалпына келтіпу;
• адамдарды және техникаларды басқа да объектілерді улы, бактериялық, химиялық заттардан санитарлық тазалықтан өткізу;
• территорияны, техниканы, киімді, тамақты, улы радиактивті заттардан, бактериялардан қорғау.

 

 Азаматтық  қорғаныс жүйесінің басқару ұйымдары  мен құрылымы

 

Азаматтық қорғаныстың басқару ұйымдары:

• республикадағы азаматтық қорғаныс штабы;
• облыстық, қалалық, аудандық штабтар;
• министрлік бойынша жергілікті жердегі мекемелерде;
• АҚ штабтары немесе қызметкерлері;
• азаматтық қорғаныс ұйымының кезекшілік қызметкерлері мен байланыс органдары.

Азаматтық қорғаныстың күштеріне жататындар:

• азаматтық қорғаныс әскерлері;
• ауқымдық не министрліктерге бағынатын жасақшылар;
• арнайы жасақшылар.

Басқару органдары:

• Қазақ Республикасының Прьемер-министрі;
• республикалық азаматтық қорғаныс штабы;
• төтенше жағдай жөніндегі комиссия;
• облыс әкімі;
• қала әкімі;
• аудан әкімі;
• әр мекемедегі бірінші басшы (3-сурет).

Мекеменің басшысы осы  мекеменің төтенше жағдай кезінде  дайындығы үшін, құтқару жұмыстарының ұйымдастырылу жұмыстарына жауап  береді. ТЖ-дың зардабын жоюға жауапты  адам.

Азаматтық қорғаныс жүйесі территориялық және өндірістік негіздері  бойынша құрылады.

Территориялық – дегеніміз әр облыс, қала , аудан территориясында құрылады.

Өндірістік – дегеніміз жұмыс саласындағы әр министрлік бойынша жергілікті жерде солардың басшылығымен жұмыс жасайтын азаматтық қорғаныстың орындары болады.

 

 Азаматтық  қорғаныс  және төтенше  жағдайлар қызметтері халықты  бейбіт  және соғыс уақытында төтенше  жағдайлардың  салдарынан Азаматтық қорғау арнайы  іс-шараларын  орындауға, қазіргі  заманғы қаруларды  қолдануға  арналған.

Азаматтық  қорғаныс  және  төтенше  жағдайлар  қызметтері республикалық,  облыстық, аудандық,  қалалық  деңгейлерде,  сонымен бірге ұйымдарда  да  құрыла алады.

Республикалық  Азаматтық  қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  қызметтерінің  тізімі, оларды құру базалары Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен анықталады.

Облыс, аудан, қалалардың Азаматтық  қорғаныс және төтенше жағдайлар  қызметтерінің  тізімі  және олардың  құрылу базасын жергілікті атқарушы органдардың шешімдерімен  (қаулыларымен),  ұйымдардың  ұйым  бойынша  бұйрықтарымен  оларды құру мүмкіндігі мен  қажеттіліктеріне негізделе  отырып анықталады. Азаматтық  қорғаныс және төтенше жағдайлар  қызметтерін  құру  базалары  ведомоствалар  мен  ұйымдардың  сәйкесінше  бағдары  мен  тағайындалуы болып табылады.

Облыстарда, аудандарда,  қалаларда  және  ұйымдарда Азаматтық  қорғаныс және төтенше жағдайлар  қызметтері негізінен республикалық  қызметтер  тізіміне сәйкес құрылады,  бірақ жергілікті жағдайлар мен  сәйкесінше  базаның  бар болуына  негізделе отырып құрылып, басқа  да  қызметтер құрыла алады: баспана  мен паналау қызметі, сумен қамтамасыздандыру  қызметі, коммуналды-техникалық қызмет, адамдар мен  киімдерді  зарарсыздандыруды  санитарлық өңдеу қызметі, адамдарды  жерлеу  қызметі, жоғалғандарды іздестіру  қызметі  және т.б.

Азаматтық  қорғаныс  және төтенше жағдайлар  қызметтерінің  бастықтары  болып  табылатындар:

республикалық қызметтері –  Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына  сәйкес қызметтер  базасы  құрылатын министрліктердің, ведомостволардың  бірінші  басшылары; облыстық, аудандық, қалалық қызметтері – заңды күші  бар  басқару құрылымына  негізделе  отырып жергілікті атқарушы органдардың  басшылары  тағайындайтын лауазымды  тұлғалар;

ұйымдардың қызметтері –  ұйым бойынша бұйрықпен тағайындалатын бас мамандар  немесе  бірінші  басшылардың  орынбасарлары;

Осы қызметтер база негізінде  құрылатын азаматтық қорғаныс  және төтенше  жағдайлар қызметтерінің  бастықтары қызметтің әрекеттері мен  оның   ұйымдасуына,  қажетті  күш саны мен  қарулардың дайындалуына,  олардың жеке құраммен,  техникамен  және  мүлікпен  жабдықталуына   дербес  жауапты.

Азаматтық қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  қызметтері  тікелей сәйкесінше  Азаматтық  қорғаныс  бастығына бағынады.

Республикалық азаматтық  қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  қызметтерінің  жалпы міндеттері, оларды құру  тәртібі мен  қызметтерін  ұйымдастыру  тәртібі Қазақстан  Республикасының  Төтенше  жағдайлар  жөніндегі Орталық атқару органы бекіткен «Азаматтық қорғаныс және төтенше  жағдайлар республикалық қызметтері туралы ережемен» анықталады. Азаматтық  қорғаныс және төтенше  жағдайлар  қызметтерінің міндеттері, ұйымдасуы  мен  қызмет әрекеттері қызмет туралы ережелермен анықталады, ол Азаматтық  қорғаныстың  сәйкесінше  бастығымен келісіледі. Республикалық Азаматтық  қорғаныс және төтенше жағдайлар  қызметтерінің  бастықтары Қызметтер  туралы ережені  әзірлеп, бекітеді, қызметтің ведомоствосы орындау  үшін міндетті нұсқаулықтар мен нұсқаулар  шығады.

Азаматтық  қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  туралы ережелер бекітіледі:

республикалық қызмет –  Қазақстан Республикасының Төтенше  жағдайлар  жөніндегі Орталық  атқарушы органы;

облыстық, аудандық, қалалық  қызметтер – Азаматтық қорғаныстың  сәйкес  бастықтары немесе  олардың  орынбасарлары (төтенше  жағдайлар  жөніндегі  территориалды басқару  органдарының жетекшілері);

ұйымдардың қызметтері –  төтенше  жағдайлар жөніндегі  территориалды басқару органдарының  басшылары);

Азаматтық қорғаныс және төтенше  жағдайлар жөніндегі қызметтердің құрылымын  олардың  басшылары  анықтайды.

Азаматтық қорғаныс және төтенше  жағдайлар жөніндегі қызметтердің  бастықтары  болғанда бөлімдерден, бөлімшелерден,  топтардан тұратын  қызмет  штабтары құрылады.

Азаматтық қорғаныс және төтенше  жағдайлар жөніндегі қызметтердің құрамына Азаматтық қорғаныстың  территориалды және объективті қалыптасуы, апатты-құтқару  қызметтерінің арнайы  штаттық  қалыптасуы, сонымен  бірге  басқа  арнайы  қалыптасулар кіруі  мүмкін.

Азаматтық қорғаныс және төтенше  жағдайлар  қызметтері өздерінің  жұмыс  барысында сәйкес  деңгейдегі Азаматтық қорғаныс  жоспарларын, азаматтық  қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  жөніндегі мәселелер  бойынша  басқа да нормативті құқықтық актілерді  басшылыққа алады.

Азаматтық қорғаныс  және төтенше  жағдайлар  қызметтерінің  негізгі міндеттері  болып  табылатындар:

халықты қорғау жөніндегі  Азаматтық қорғаныс іс-шараларының  кешенін  жоспарлау мен  жүзеге асыру және төтенше жағдайлар  салдарынан  болатын  шығындарды  азайту, қазіргі  заманғы жеңу құралдарын  пайдалану;

құтқару  және  дереу  жұмыстарды  ұйымдастыру мен  өткізуді  қамтамасыз  ету және  зардап шеккен халыққа көмек көрсетуді  қамтамасыз ету;

тағайындалуы бойынша  жұмыстарды өткізуге олардың дайындығын  қолдау, арнайыландырылған қалыптастыруды  құру мен  дайындау;

бағыныңқы органдардың  басқаруын  ұйымдастыру мен  қажетті материалды-техникалық құралдармен  оларды  қамтамасыз ету;

басқарушы құрамды дайындау, төтенше жағдайларда халықты  қорғау  тәсілдері мен әрекеттеріне оқыту, қазіргі талқандау құралдарын қолдану;

жоғары дайындық  деңгейінде Азаматтық қорғаныстың мемлекеттік  басқару  жүйесін құру мен  қолдауды қамтамасыз ету, төтенше жағдайлардың  туындауы  мен  туындау қаупі  туралы халықты хабардар ету,  қазіргі  заманғы  құралдарды қолдану;