Айырбас бағамының теориялық сипаты

Келесі сатысы орта буындағы қолма-қол валютаны сату үшін бас  жіберушісінен алатын банктер немесе доллар банкноттарын сатуға қатысатын банктер.

Осы тетіктер коммерциялық негізде істейді. Валюталық биржадан бастап, әр кезеңде сатушылар келесі делдалға аударуға комиссиялық пайыздар өндіріп алады, ал олардың жеткізілуі сақтандырылуы және сақтау бойынша  шығындарының сомасын соңғы тұтынушы төлейді. Долларды ақша айналымына құю операцияға қатысушыларға да мемлекетке де кіріс әкелетін тиімді бизнеске айналады. Экономиканың тұралаған және саясаттың тұрақсыз жағдайында қолма-қол долларға сұраныс аяқ астынан өсіп кетеді. Жыл сайын елге миллиард доллармен өлшенетін реттелген тұрақты ірі көлемде қолма-қол шетел валютасы құйылып жатыр. Сонымен қатар қолма-қол валюта өте ірі мөлшерде шетелге қайтадан шығарылып та жатыр. Есеп бойынша сырттан әкелу шетке шығарудан асып түседі. Қалған сомалар Отанымыздың теңгесіне бәсекелестік жасап елдегі ресми және жасырын айналып жүрген доларды одан әрі көбейтуге ықпал етіп, ұлттық валюталық операциялар бақылауын қиындата түседі. Экономиканың долларлануын ұлттық ақша бірлігін бекітуге бағытталған өзар тиімді шаралар жиынтығын пайдаланғанда ғана жеңу мүмкін.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пайдаланылған әдебиеттер

 

1. Қазақстан Республикасының «Ұлттық Валютаны нығайту» Туралы Заңы  2007 жыл 
2. Қазақстан Республикасының Айырбас Бағамындағы Өзгерістер мен толықтырулар     2009жыл
3. Қазақстан Республикасындағы Валютаны Реттеу Заңы  Алматы, 2007
4. Әбдіманапов Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы / Ә.Әбдіманапов. 1- бас. Алматы. Евразия, 2005. - 230 б.
5. Байгужаева Ж.Н. Сборник методических рекомендаций по применению международных стандартов финансовой отчетности / Алматы: 2006 ж. - 132 б.
6. Бакирова І. Ізденіс / Алматы, 2000 ж.-189 б.
7. Бухгалтерлік бюллютені, № 22, 2005 ж. - 16 б.
8. Ғабдуллин Т.Ғ. Бухгалтерлік есептің салалық ерекшелігі / Т.Ғ.Ғабдуллин - 1 бас. - Алматы:Ғылым 2004 ж. - 556 б.
9. Ғабдулин Т.Ғ. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп / Өңделіп және толықтырылып 3-ші басылым. - Алматы: Қазақстан – аудит орталығы, 2002. - 656б.
10. Есенғалиева К.С., Тілеужанова М.Ә. Экономика: Оқу құралы / К.С.Есенғалиева, М.Ә.Тілеужанова - бас. - Алматы: Жеті жарғы, 2003. - 240 б.
11. Заң газеті, 10 наурыз, Алматы, 1999 ж. - 4 б.
12. К.Маркс. Капитал / Алматы, 1968 ж. - 564 б.
13. Тұраров Н. С. Ақша-несие  саясаты // Саясат. – 2006, №7.
14. Токтамысова Д. А. Экономическая теория: ответы на вопросы студенту. – М.: Экзамен, 2006 ж. – 58 б.
15. Хамитов Н. Н. «Банк ісі»  «Экономика», Алматы – 2006 ж. – 49-55 б.
16. Шамрай И. Н. Ақша, несие, банктер : Оқу құралы / И. Н. Шамрай
17. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан - 2030» - Алматы: «Юристь», 2001ж.
18. Президенттің Қазақстан халықына жылдық Жолдауы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында», «Егемен Қазақстан» 1 наурыз 2006ж.
19. Шеденов Ө.К., Сағындықов Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И. «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе 2004ж.
20. Жатқанбаев Е.Б. «Аралас экономика негіздері» - Алматы 1996ж.
21. Қалдыбаев О., Теміров Е. «Нарықтың экономикалық анықтамалығы» - Алматы: «Бастау», 1993ж.
22. Альпари журналы // Айырбас бағамының қазіргі таңдағы көрсеткіштер жүйесі /   №7   2010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қосымша

Қазақстандағы ақша несие  саясатының болжамы

	2011	2012	2013	2014
Инфляция, %	7,4	6,0-8,0	6,0-8,0	6,0-8,0
Ресми қайта қаржыландыру ставкасы, %	7,5	6,0-8,0	6,0-8,0	6,0-8,0
Ақша базасы, млрд. теңге	2 836	3 559	3 968	4 464
Ақша массасы, млрд. теңге	9 751	11 891	13 326	15 014
Резиденттердің депозиттері, млрд. теңге	8 385	10 316	11 571	13 045
Экономикадағы кредиттер, млрд. теңге	8 781	9 212	10 263	11 532
Экономиканы монеталандыру деңгейі, %	35,7	39,9	40,1	40,2

 
  Ақпарат көзі :  Қазақстанның Статистикалық  Агенттігі