Желілік техника негіздері пәні бойынша электрондық оқулық

 

 

 

 

 

 

 

6 Тарау. ДК жұмыс істеу кезіндегі  қауіпсіздік техникасы, өртке қарсы шаралар және еңбекті қорғау

 

 

 

ДК жабдықталған класстарды өртке қарсы қауіпсіздік ережесін қатаң сақтау қажет.

1. Жұмыс орында, өтетін шығатын әкерлерде артық нәрселер жатпауы тиіс (шашылмауы тиіс)
2. Бұл класстарда темекі тарту, электорқыздырғыш құралдарды қолдануға тыйым салынады.
3. Жұмыс соңында (жұмысты аяқтаған соң?) ДК сөндіріп, журналға жұмыстың аяқталғаны туралы жазбаны түсіру керек.
4. Өрт шыққан  жағдайда жабдықтарды сөндіріп, өрт өшіру шараларын қолданып, басшылыққа, кезекшілерге хабарлау қажет.
5. Өрт сөндіру кезінде электр тоғын өткізбейтін өрт өшіру құралдарын қолдау керек.
6. Класста жұмыс істейтін тұлғалар зардап шегушілерді электор тоғынан құтқару шараларын, жасанды тыныс алдыру жолдарын, алғашқы көмек көрсету ережелерін және өндірістік орында өрт сөндіру әдістерін біліулері тиіс.
1. Қауіпсіздік талаптары.

1.1Информатика кабинетінде жұмыс  істеуге оқушылар 1-сыныптан бастап  жіберіледі.

1.2Қауіпті және зиянды өндірістік  факторлар:

• Бейнетерминалдың ионды және бейонды сәулесінің адам денесіне әсері.
• Қорғаныс жоқ жабдықтармен жұмыс істеу кезінде, бейнетерминалдың артқа қақпағы ашық қалса,биоктың қорғаныс экраны болмаса электор тоғынан залал келуі мүмкін.
• Бейнетерминалдың дұрыс жұмыс істемеу кесірінен, экрандағы бенелердің оның көрінбеуінен көз жанарына теріс әсерін тигізеді.
3. Информатика кабинеті өрт сөндіргіш құралдармен қамтамасыз етілуі тиіс.

2.Жұмыс алдындағы қауіпсіздік  талаптары.

2.1.Информатика кабинетін желдетіп, ауа қызуы 19....21°с, ал ауа  ылғалдығы 55....62% шамасында болуы тиіс.

2. қорғаныс жабдықтарының және бейнетерминалдың қорғаныс экрандарының барын тексеру.
3. Бейнетерминалды қосу және экрандардағы бейнелеріді анықтылығын және тұрақтылығын тексеру.
3. Жұмыс уақытындағы қауіпсіздік талаптары.
1. Оқытушының рұқсатынсыз бейнетерминалды қоспау:
2. Бір бейнетерминалды екі адамнан артық отырғанда, өткізуге болмайды.
3. Ақпарат жазу үшін кабинетте борлы тақта пайдалануға болмайды.
4. Жұмыс жасап тұрған бейнетерминал экраны мен көздің арақашықтығы 0,6....0,7м, көз деңгейі экранның ортасына келуі тиіс.
5. Жазу дәптерін 12....15° бұрышта, көзден 55....65см арақашықтығыорналастыру қажет және отырған жер жарық болуы тиіс.

 

6. Бейнетерминалдардың экрандарындағы бейне тұрақты, анық, мүмкінді -гінше  нақты болуы тиіс.Экранда шашыраңқы сәулелер, шамдардың жа-рығы терезеден күн сәулесі түспеуі керек.
7. Бейнетерминалдарда жұмыс істеу ұзақтығы 1-сынып оқушылары үшін

(6 жас)- 10 мин,2-5сынып оқушылары үшін 20 мин, 8-9 сыныптарға 

25 мин,10-11 сыныптарға -2 сабақ қатар  болғанда бірінші сабағында 

30мин,екінші сабағында 20 мин,содан  кейін көз шаршағанда жасайтын  арнайы жаттығулар орындау үшін 10мин үзіліс алу қажет.

8. Өндірістік практика кезінде күнделікті бейнетерминалдарға жұмыс істеу ұзақтығы 3 сағаттан аспауы қажет.Бұл кезде профилактикалық шаралар сақталуы керек.
9. Бейнетерминал пайдаланылған сабақ саны бір күнде 5-9 сынып оқушылары үшін бір рет және 10-11 сынып оқушылары үшін 2реттен аспауы тиіс.
4. Апат жағдайындағы қауіпсіздік талаптары .

4.1Бейнетерминалдың жұмысында ақау  болса, оны сөндіріп, мұғалімге айту  қажет.

4.2Өзіңізді нашар сезінсеңіз,басыңыз  ауырса немесе басыңыз айналса жұмысты тоқтатып,мұғалімге хабарлау қажет.

4.3.Оқушыны электр тоғы соқса,бейнетерминалдарды  тез сөндіріп,зардап ше-гуге алғашқы  көмек көрсетіп,осы туралы мекеме  әкімшілігіне ата-аналарына хабарлау,қажет  жағдайда жақын жердегі емдеу  орталығына апару қажет.

 

6. Жұмыс соңындағы қауіпсіздік талаптары.

5.1.Мұғалімнің рұқсатымен бейнетерминалдарды  сөндіріп, олардың экранын шаңнан  спиртпен сүрту қажет.

5.2.Информатика кабинетін ылғалды  шүберекпен сүртіп, желдетіп алу  қажет.

1 Жалпы ережелер 

1.1.Осы нұсқамада персоналды ЭЕМ жабдықталған класстарда сабақ өткізген немесе жұмыс істеген кезде қолданылатын қауіпсіздік шаралары қарастырылған.

1.2.Нұсқама компьютер класстарында  жұмыс жүргізетін тұлғалар, яғни  пайдаланушылар (оқытушылар,қызметкерлер, студенттер) үшін міндетті болып табылады.

1.3.Компьютер кабинетіне алғаш  жіберілетін әрбір пайдаланушы  қауіпсіздік техникасы бойынша  нұсқамамен және компьютерлік  кабинеттегі ережелермен танысуы  тиіс,ол туралы ҚТ жөніндегі  журналда жазба қалдыру керек.

4. Компьютерлік кабинетте компьютерлік техниканың, желілік және компьютерлік қалыптың және бағдарламалық қамтамасыз етудің сақта-луына пайдаланушы, ал сабақ үстінде оқытушы жауап береді.
5. Үй дискеттерін қолдану кезінде оқытушы пайдаланушылардың компьютерлік вирус тексеруін бақылау қажет.
6. Компьютерлік  классты  кабинетке жауапты адамға (класс инженері) тапсырмай, қалдырып кетуге тыйым салынады.
7. Пайдаланушы компьютерлік класстың жұмыс режимін,ал оқытушы класстың жүктеме режимін сақтауға міндетті.Студенттер саны компью-терлік кабинеттегі жұмыс орнының санынан аспауы қажет.
8. Студенттердің компьютерлік кабинеттегі өзіндік жұмысына оқу заң тыс уақытта қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқамамен және жұмыс ережесімен  танысқан соң рұқсат етіледі.
9. Өзіндік жұмыс кезінде және сабақ үстінде компьютерлік ойындар ойнау үзілді – кесілді тыйым салынады.Студенттерді бақылау және жауапкершілік оқытушыға жүктеледі.

2.  Қауіпсіздік шаралар 

2.1.ДК құрамдас блоктарына (клавиатура, манитор, жүйелік блок) артық нәрселерді  қоюға тыйым салынады.

2.2.ДК бөліктерін өз бетімен құрастырып алып салуға тыйым салынады.

3. Тышқанды кілемшеден тыс пайдалануға тыйым салынады.
4. Жұмыс істеп тұрған маниторға қояды,қаламды немесе басқа да заттарды тигізуге болмайды.
5. Компьютерлік оқу класстарына сырт киіммен кіруге тыйым салынады.
6. Компьютерлік кабинетте азық-түлік сақтауға, пайдалануға тыйым салынады.
7. Тышқанды кілемшеден тыс пайдалануға тыйым салынады.
8. Жұмыс істеп тұрған маниторға қояды,қаламды немесе басқа да заттарды тигізуге болмайды.
9. Компьютерлік оқу класстарына сырт киіммен кіруге тыйым салынады.
10. Компьютерлік кабинетте азық-түлік сақтауға, пайдалануға тыйым салынады.
7. Жұмыс соңындағы қауіпсіздік талаптары.

5.1.Мұғалімнің рұқсатымен бейнетерминалдарды  сөндіріп, олардың экранын шаңнан  спиртпен сүрту қажет.

5.2.Информатика кабинетін ылғалды шүберекпен сүртіп, желдетіп алу қажет.

1 Жалпы ережелер 

1.1.Осы нұсқамада персоналды  ЭЕМ жабдықталған класстарда  сабақ өткізген немесе жұмыс  істеген кезде қолданылатын қауіпсіздік  шаралары қарастырылған.

1.2.Нұсқама компьютер класстарында  жұмыс жүргізетін тұлғалар, яғни пайдаланушылар (оқытушылар,қызметкерлер, студенттер) үшін міндетті болып табылады.

1.3.Компьютер кабинетіне алғаш  жіберілетін әрбір пайдаланушы  қауіпсіздік техникасы бойынша  нұсқамамен және компьютерлік  кабинеттегі ережелермен танысуы тиіс,ол туралы ҚТ жөніндегі журналда жазба қалдыру керек.

7. Компьютерлік кабинетте компьютерлік техниканың, желілік және компьютерлік қалыптың және бағдарламалық қамтамасыз етудің сақта-луына пайдаланушы, ал сабақ үстінде оқытушы жауап береді.
8. Үй дискеттерін қолдану кезінде оқытушы пайдаланушылардың компьютерлік вирус тексеруін бақылау қажет.

Компьютерлік  классты  кабинетке жауапты адамға (класс инженері) тапсырмай, қалдырып кетуге тыйым салынады.

• кәсіби сыныптары бар кәсіби бағдарланған мектептермен шарт жасасу:
• орта кәсіби оқу орындарымен байланыс орнату және оқушыларды орта кәсіби оқу орындарының оқу жоспарлары боцынша оқытуды ұйымдастыру:
• колледж профессорларымен,еңбек нарығында сұранысы бар мамандық өкілдерімен талапкерлердің кездесуін ұйымдастыру және өткізу:
• оқуға түсушілер үшін жарнама материалдарын дайындау:мамандықтар туралы анықтамалар және буклеттер, ақпараттық, анықтамалар, жарнамалық парақтар, афишалар т.б .
• талапкерлердің білім  деңгейін тексеру, таным белсенділіктерін дамыту мақсатымен пәндік аймақтық, аудандық және қалалық олимпиадаларды ұйымдастыруға өткізуге қатысуы;

шарт  бойынша тапсырушылар мүддесіне сай ақылы қосымша білім беру қызметтердің ұйымдастыру және жарнамалау;

• шарт бойынша қарым-қатынас жасасатын мектептерде оқушылардың оқу үлгерімен тексеретін жүйелік компьютерлік диогнистика жүргізу;
• топтар арасында дайындық курс жұмыстарын ұйымдастыру;
• өндірістік тәжірибеден өту кезінде коледж мамандықтарын жарнамалы;

мектеп оқушылары үшін коледж бойынша экскурсия ұйымдастыру және өткізу;

-     DBImage   Image  кеңейтілген жиынтығы болып табылады және ВLОВ алаңында сақталған суретті бейнелейді;

- DBListBox және  DBComboBox  пайдаланушыға  көптің ішінен қажетті мағынаны  таңдауға мүмкіндік береді. Егер  бұл басқа кестеден алынса  немесе басқа сауалдың нәтижесі  болып табылса, онда DBLookupListbox немесе DBLookuComboBox компоненттерін пайдалану қажет (олар Delphi DBLookupList және DBLookupCombo басқару элементтерін алмастырады);

• DBCheckBox қисындық алаңдардыңжағдайын бейнелеу үшін кесте қолданылады. CheckBox кеңейтілген жиынтығы болып табылады;
• DBRadiogroup. Таңдау нұсқаларының қатарын көрсетеді және Radiogroup компоненті секілді қосылғыш ретінде қызмет етеді;
• DBChart  Chart  кеңейтілген жиынтығы болып табылады;
• DBCtrlGrid – басқалармен байланысты жиынтығы бар бірнеше жазбалар арналған тор. Бұл басқару элементтері әрбір бейнеленген жазба үшін қайталанады.

 

 

 

 

 

 

7 Тарау. Жалпы қортындылар

 

 

§ 7.1 Бағдарлама листингі

 

 

 

№1 форманың модулі

unit Unit1;

 

interface

 

uses

  Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,

  Dialogs, StdCtrls;

 

type

  TForm1 = class(TForm)

    Label1: TLabel;

    procedure Label1Click(Sender: TObject);

    procedure Label1MouseDown(Sender: TObject; Button: TMouseButton;

      Shift: TShiftState; X, Y: Integer);

  private

    { Private declarations }

  public

    { Public declarations }

  end;

 

var

  Form1: TForm1;

implementation

uses Unit2;

 

{$R *.dfm}

procedure TForm1.Label1Click(Sender: TObject);

begin

form2.show;

end;

 

procedure TForm1.Label1MouseDown(Sender: TObject; Button: TMouseButton;

  Shift: TShiftState; X, Y: Integer);

begin

label1.font.Color:=claqua;

label1.Enabled:=false;

end;

end.

 

№2 форманың модулі

unit Unit2;

 

interface

 

uses

  Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,

  Dialogs, StdCtrls, ExtCtrls;

 

type

  TForm2 = class(TForm)

    Label1: TLabel;

    Label2: TLabel;

    Shape1: TShape;

    Label3: TLabel;

    Shape2: TShape;

    Label4: TLabel;

    Shape3: TShape;

    Label5: TLabel;

    Shape4: TShape;

    Shape5: TShape;

    Label6: TLabel;

    Label7: TLabel;

    Label8: TLabel;

    procedure Label2Click(Sender: TObject);

    procedure Label7Click(Sender: TObject);

    procedure Label8Click(Sender: TObject);

    procedure Label3Click(Sender: TObject);

    procedure Label6Click(Sender: TObject);

    procedure Label5Click(Sender: TObject);

    procedure Label4Click(Sender: TObject);

   

  private

    { Private declarations }

  public

    { Public declarations }

  end;

var

  Form2: TForm2;

 

implementation

 

uses Unit1, Unit4, Unit3, Unit5, Unit8, Unit6, Unit7;

 

{$R *.dfm}

procedure TForm2.Label2Click(Sender: TObject);

begin

form4.show;

end;

 

procedure TForm2.Label7Click(Sender: TObject);

begin

showmessage('Досвидание !!!');

form1.Close;

end;

 

procedure TForm2.Label8Click(Sender: TObject);

begin

form3.show;

form3.Label1.Visible:=true;

form3.Label2.Visible:=true;

form3.Label3.Visible:=true;

form3.Label4.Visible:=true;

form3.Label5.Visible:=true;

form3.Label6.Visible:=true;

form3.Label7.Visible:=true;

 

form3.DBEdit1.visible:=true;

form3.DBEdit2.visible:=true;

form3.DBEdit3.visible:=true;

form3.DBEdit4.visible:=true;

form3.DBEdit5.visible:=true;

form3.DBEdit6.visible:=true;

form3.DBEdit7.visible:=true;

end;

procedure TForm2.Label3Click(Sender: TObject);

begin

form5.show;

end;

procedure TForm2.Label6Click(Sender: TObject);

begin

form8.quickrep1.preview;

end;

 

procedure TForm2.Label5Click(Sender: TObject);

begin

form6.Show;

end;

 

procedure TForm2.Label4Click(Sender: TObject);

begin

form7.show;

end;

end.

 

№3 форманың модулі

unit Unit3;

interface

uses

  Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,

  Dialogs, DBTables, DB, Grids, DBGrids, StdCtrls, Mask, DBCtrls;

 

type

  TForm3 = class(TForm)

    DataSource1: TDataSource;

    DataSource2: TDataSource;

    DataSource3: TDataSource;

    DBGrid1: TDBGrid;

    Table1: TTable;

    Table2: TTable;

    Query1: TQuery;

    Query2: TQuery;

    DBEdit1: TDBEdit;

    DBEdit2: TDBEdit;

    DBEdit3: TDBEdit;

    DBEdit4: TDBEdit;

    DBEdit5: TDBEdit;

    DBEdit6: TDBEdit;

    DBEdit7: TDBEdit;

    Label1: TLabel;

    Label2: TLabel;

    Label3: TLabel;

    Label4: TLabel;

    Label5: TLabel;

    Label6: TLabel;

    Label7: TLabel;

    Button1: TButton;

    procedure Button1Click(Sender: TObject);

   

  private

    { Private declarations }

  public

    { Public declarations }

  end;

var

  Form3: TForm3;

 

implementation

 

uses Unit2;

 

{$R *.dfm}

 

procedure TForm3.Button1Click(Sender: TObject);

begin

table1.Post;

table1.Insert;

form2.label1.Visible:=true;

form2.label2.Visible:=true;

form2.label3.Visible:=true;

form2.label4.Visible:=true;

form2.label5.Visible:=true;

form2.label6.Visible:=true;

form2.label7.Visible:=true;

form2.label8.Visible:=false;

form2.shape1.visible:=true;

form2.shape2.visible:=true;

form2.shape3.visible:=true;

form2.shape4.visible:=true;

form2.shape5.visible:=true;

form2.Show;

end;

end.

 

№4 форманың модулі

unit Unit4;

 

interface

 

uses

  Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,

  Dialogs, StdCtrls, ExtCtrls, OleCtrls, SHDocVw;

type

  TForm4 = class(TForm)

    WebBrowser1: TWebBrowser;

    Shape1: TShape;

    Label1: TLabel;

    Label7: TLabel;

    Label2: TLabel;

    Shape2: TShape;

    Label3: TLabel;

    Shape3: TShape;

    Shape4: TShape;

    Label4: TLabel;

    Label5: TLabel;

    Shape5: TShape;

    Shape6: TShape;

    Label6: TLabel;

    Shape7: TShape;

    Label8: TLabel;

    Label9: TLabel;

    Shape8: TShape;

    Label10: TLabel;

    Shape9: TShape;

    Shape10: TShape;

    Label11: TLabel;