Адамгершілік мәдениеті

Автор работы: Пользователь скрыл имя, 27 Апреля 2013 в 19:51, дипломная работа

Описание работы

Егемендi елiмiздiң болашағы жас жеткiншектердiң бiлiм дәрежесiнiң тереңдiгiмен өлшенедi. Қазiргi заманғы бiлiм беру әлеументтiк құрылымының маңызды элементтерiнiң бiрiне айналды. Адамның жеке басын қалыптастыру негiзi бастауышта қаланатыны бәрiмiзге белгiлi. Бастауыш мектептен бастап оқушыларға бiлiмнiң қыры мен сырын жетiк таныту, қабiлеттерiн шыңдау адамгершiлiк қасиеттерiн дарытып Қазақстан Республикасының азаматы деген атаққа лайық болатындай етiп тәрбиелеу - бiздiң мiндетiмiз болмақ. Сондықтан да бастауыш мектептен бастап оқушының жан-жақты дамуына басты назар аударылуы керек.

Содержание работы

КIРIСПЕ
1 АДАМГЕРШIЛIК МӘДЕНИЕТI ҰҒЫМЫНЫҢ ҒЫЛЫМИ – ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Адамгершілік ұғымының теориялық сипаты
1.2 Адамгершiлiк мәдениетi мәселесiнiң педагогикалық – психологиялық әдебиеттерде зерттелуі
1.3 Дүниетану пәнінде адамгершiлiк мәдениетiн қалыптастырудың тиiмдi әдiс – тәсiлдер мен жолдары
2 ДҮНИЕТАНУ ПӘНІ САБАҚТАРЫНДА 2 - СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ АДАМГЕРШІЛІК МӘДЕНИЕТТЕРІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
2.1 2- сыныптағы дүниетану пәні бағдарламасы мен оқулығына талдау
2.2 Дүниетану сабақтарында 2-сынып оқушыларының адамгершілік мәдениетін қалыптастыру бағытындағы озат мұғалiмдер іс-тәжiрибесiнен
2.3 Дүниетану сабақтарында 2-сынып оқушыларының адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны мен нәтижесі
ҚОРЫТЫНДЫ
ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI
ТIРКЕМЕ – А
ТIРКЕМЕ - Ә
ТIРКЕМЕ - Б

Файлы: 1 файл

Дип.-Адамгершілік-мәдениеті.doc

— 319.50 Кб (Скачать файл)

Атамыз қазақ iлiм-бiлiмдi үйрете отырып “бiлiм ауысады, ырыс жұғысады” деп, татулыққа, достыққа бiлiмдiлiкке, өнерпаздыққа баули отырып, барлық тағлымды өз отбасынан бастап, мектепке жалғастырған.

Бастауыш сынып  оқушылары не нәрсені болса да білуге құмар, қызыққыш, қолымен ұстап, көзбен көргенді жақсы көреді, сөйтіп барлық зейіні соған ауады. Алайда бұл  аталған қасиеттер өзінен-өзі  қалыптаспайды. Білім беруде қазақи ұлттық ерекшеліктерімізді кеңінен қолдану арқылы оқушылардың адамгершілік мәдениетін қалыптастыру жөнінде арнаулы, нысаналы жұмыстың қажеттігін тәжірибе көрсетіп отыр. Ол жұмыстың әдістемелігін әзірлеу мен тәжірибелік – педагогикалық жұмыстың әсерлілігін тексеру үшін мынадай міндеттерді орындау қажет деп білеміз:

    1. Қазақ этнопедагогикасының мазмұны арқылы адамгершілік мәдениетін қалыптастыру үлгісін анықтау.
    2. Тәжірибелік-педагогикалық жұмыстың барлық кезеңдерінде оқушылардың адамгершілік сезімін қалыптастыру қарқынын қадағалау.
    • Оқушылардың адамгершілігін қалыптастыру қазақ этнопедагаогикасының мазмұнына негізделуі тиіс;
    • Адамгершілік, ұлттық құндылықтарға бағдарлау;
    • Қазақ халқының мәдениеті мен дәстүрлерін бағалайтын көзқарас туғызу;

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жоғарыда айтылғандарды  ескере отырып, тәжрибелік – педагогикалық жұмыс мынадай бағыттарда жүргізілді

Кесте 2 Тәжірибелік-педагогикалық  жұмыс бағыттары

Бағыт

Көздейтін мақсаты

1 Оқушылардың оқудағы  қызметін халықтық педагогиканың  құралдарын пайдалана отырып  ұйымдастыру

-Оқушылардың дүниетану пәнінде гуманитарлық танымын кеңейту

- білім сапасын арттыру  мақсатында қазіргі білім беру  технологияларын қолдану

2 Адамгершілік тәрбие  жөнінде сыныптан тыс жұмыс  ұйымдастыру.

- қазақтың ұлттық мәдениетіне  деген көзқарас қалыптастыру. Отанға деген ой-өрісін, ынтасын қалыптастыру;

3 Этнографиялық мұражайлар  ұйымдастыруға көмектесу, қазқатың  ұлы адамдары, туған өлке тарихын  тану.

өз мемлекеті үшін мақтаныш сезімін дамыту;

Қазақ халқының мәдениетін мақтан етуге үйрету;

-Оқушыларды ұлттық  рух, адамгершілік сезім қалыптастыру;


 

Мектеп оқу-тәрбиесінде  халықтық педагогиканың тәлім-тәрбиесін  қолданып, оның оқушыларға білім мен  тәрбие берудегі пайдасын жүзеге асыру  әрбір ұстаз шеберлігіне байланысты. Халықтық педагогика экспериментін  пайдаланып, оқушылар бойына адамгершілік қасиеттерін сіңірудің тиімділігін мына кестден көруімізге болады.

 

  • Сурет 1 Халықтық педагогиканың тиімді қасиеттері
  • Дүниетану сабағында  және сыныптан тыс жұмыстарда халықтық педагогиканы пайдалану оқушылардың  пәнге деген қызығушылығын арттырып, білімді қабылдауға барынша қолайлы ықпалын тигізеді.

    Алған білімдерін күнделікті тұрмыста пайдаланып, өмір тәрбиесінде іске асыру.

    Ұлттық саналығын, этномәдениетін дамытады [38,37].

    Ұрпақ тәрбиесіне қатысты ежелден келе жатқан халықтық әдістерінің бірі – балаға ақыл-өсиет айту және сөз арқылы баланың көзін жеткізе отырып, сенімін арттыру. Бұл әдісті мақал-мәтелден, нақыл сөздерден, ырымдар мен тыйым салу сөздерінен айқын көрініс тапқан. Өмірден көргені мен түйгені мол, білікті адамдардың ақыл-өсиетін оқушының санасына сіңіріп, үлкен ой салған.

    Ырымдар мен  тыйым салу сөздері баланы ағаттық  жасаудан, түрлі қауіп-қатерден сақтандырып, адамгершілікке жетелейді. Мәселен, халқымыз «көкті жұлма; құстың ұясын, құмырсқаның  илеуін бұзба; жалғыз ағашты жұлма; малды теппе; ақты төкпе; төгілген сүтті аяқпен баспа; т.б.» көптеген мысалдар келтіре кетуге болады [47,16].

    Оқушылардың жақсы  дәстүрлерді сыйлай білуге, әдемі  де жүйрік сөйлеуге, ата-салтын үлгі етуге  тәрбиелеу мақсатында, сабақтарда шешендер мен билердің, ұлы адамдардың ұлағатты сөздеріне үлкен мән беріліп, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізілетіні сөзсіз. Ұлылардан қалған ұлы сөздердің де оқушыларда адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға көп пайдасы бар екенін мынадан көруге болады:

    Таза болсаң судай бол,

    Бәрін шыдап  көтерген.

    Жақсы болсаң, жердей бол,

    Бәрін шыдап  көтерген.

    Азғана іске көп рақмет айт [ 55 ] .

    Жақсы қылық  адамға ас пен киім; дос табу оңай, сақтау қиын; достарың көп болса  да, аз деп біл.

    Адамның басшысы  –ақыл,

    Жетекшісі –  талап,

    Шалушысы –ой.

    Сынаушысы –  халық,

    Қорғаушысы  – сабыр,

    Қорғанышы –мінез,

    Ең қымбаттысы –ар.

    Таусылмайтыны –арман,

    Барлығынан  ардақтысы - өмір.

    Қорыта айтқанда, оқушы біткеннің барлығы дерлік мектеп қабырғасында ұстаздардан тәлім  алады. Егер біздің ұстаздарымыз әрбір сабақты жоғары сапалы, тиімді етіп өткізсе, жас ұрпақ тәрбиелеп өсіру ісінде кемшілік аз болар еді. Әрбір сабақ, тәрбиелік жұмыс ғылыми негізде ұстамды, жан-жақты танымды жүргізілсе рухани әсерлі болады. Демек, әр сабақ тәрбиелік бағыттан бөлінбей қатар жүргізілуі қажет. Ғалым-психолог Блумның пікіріне сүйенсек «7-8 жасқа дейін өсіп келе жатқан баланың жеке қасиеттерінің 70 пайызына дейін қалыптасады» дейді. Міне, осы кез баланың білім алатын, білім алу арқылы дамитын кезеңі. Бұл кезде алған алған білім оның бүкіл өмірінде қалатыны белгілі. Осы кездегі қаланған тәрбие адамгершіліктің негізін қалайды. Содықтан осы кезден оқушы бойына жақсы және жаман қасиеттерді қалыптастыра оқыту керек.

    2.3 Дүниетану сабақтарында 2-сынып оқушыларының адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны мен нәтижесі

    Дүниетану пәнінде оқушылардың адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған тәжірибе-эксперимент жұмысы М.Горький атындағы орта білім беретін мектептің 2-ші сыныптарында жүргізілді.

    2 А сыныбы (бала саны 9) эксперимент тобы ретінде, 2 Б сыныбы ( бала саны 11) бақылау тобы ретінде тіркелді.

    Тәжірибе-эксперимент  жұмысы бір-бірімен өзара байланысқан  үш кезеңнен тұрды: даярлық кезең, негізгі  кезең, қорытынды кезең. Тәжірибе-педагогикалық жұмыста аталған кезеңдерді белгілеу негізіне П.Я.Гальперин және Н.Ф.Талызинаның ойлау әрекеттерін сатылы қалыптастыру теориясы алынды.

    Дайындық қезең:

    2-сыныптағы  дүниетану пәнінде адамгершілік  мәдениетті қалыптастыруға оқушыларды  дайындаумен сипатталды.

    Бұл кезеңнің міндеттері:

    1. Оқушылардың дүниетану пніндегі мәтіндердің тәрбиелік мәніне көп көңіл бөлгізу, өздіктерінен мәтіннің тәрбиелік идеясын анықтауға үйрету.
    2. Адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған әр тақырып бойынша этикалық әңгімелермен таныстыру.

     Негізгі  кезең 

    Оқушылардың дүниетану  пәні бойынша адамгершілік мәдениеттерін  қалыптастыру бағдарламасын құру және оқу үрдісіне енгізумен айқындалды.

    Бұл кезеңде төмендегідей міндеттерді шешуге бағыттылады:

    1. Оқушылардың дүниетану пәнінде адамгершілік мәдениетін қалыптастырудың тиімді жолдарын анықтау;
    2. Оқушылардың дүниетану пәні бойынша адамгершілік мәдениеттерін қалыптастыру бағдарламасын негізге алып, сабақтар өткізу.

    Қорытынды кезең 

    Мақсаты: Дүниетану  пәнінде оқушылардың адамгершілік мәдениеттерін қалыптастырудың жүйелі жүргізілуінің оқушының жалпы тәрбиелік деңгейіне әсерін дәлелдеу.

    Бұл кезеңнің міндеттері:

    1. Эксперимент тобы оқушыларының адамгершілік мәдениет деңгейімен бақылау тобы оқушыларының адамгершілік мәдениет деңгейін салыстыру, қорытынды шығару.
    2. Ұсынылып отырған адамгершілік мәдениетін қалыптастыру бағдарламасының тиімділігін дәлелдеу.

    Дүниетану пәнінде оқушылардың  адамгершілік мәдениетінің төмендегідей қалыптасу көрсеткіштерін зерттеу  жұмысымыздың негізіне аламыз:

    1. Оқушылардың тіршілік атаулыны сүйе білу мәдениеті;
    2. Оқушыларың табиғатты қорғау қажеттіліктерін сезіне білуі;
    3. Жан-жануарға қамқорлық жасай б<span class="dash041e_0431_044b_0447_043d_044b_0439__Char" style=" font-family: 'KZ Times New Roman', 'Ar

    Информация о работе Адамгершілік мәдениеті